Bakır fiyatları rekor kırdı: Yapay zeka talebi artırıyor
New York’da çarşamba günü vadeli işlemler pound başına 6,89 dolardan kapanarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Aynı gün Londra piyasasında da benzer tarihi zirveler gözlemlendi. Bu performansla bakır, yılbaşından bu yana yüzde 15’i aşan değer kazandı ve aynı dönemde altın, gümüş, Bitcoin ile S&P 500 endeksinden daha fazla getiri sağladı.
Yükselişin temelinde yapay zeka altyapılarının hızla büyümesi yatıyor. Büyük veri merkezlerinin kurulması, elektrik şebekelerinin genişletilmesi ve yüksek enerji tüketimi gerektiren AI sistemleri bakıra olan talebi artırıyor. Elektrikli araç üretimi ve genel elektrifikasyon yatırımları da bu talebi destekliyor. Elektronikten otomotive, konutlardan enerji altyapısına kadar geniş kullanım alanı, bakırı küresel ekonominin kritik metallerinden biri hâline getiriyor. Ancak üretim aynı ölçüde genişlememiş durumda: küresel bakır madeni üretimi yılın ilk yarısında yüzde 1,1 geriledi; Şili’de olumsuz hava koşulları ve düşük maden kalitesi nedeniyle üretim yüzde 6,6 düştü. Uluslararası Bakır Çalışma Grubu verileri işlenmiş bakır tarafında küresel bir fazlalık olduğunu gösterirken, madencilikte yaşanan gerileme arzın gelecekte talebi karşılamakta zorlanabileceği endişelerini güçlendiriyor.
Trump’ın 2023 yılında yarı işlenmiş bakır ürünlerine yüzde 50 tarife uygulaması ve işlenmiş bakır ürünlerine yeni tarifeler getirilebileceği belirsizliği, pazar dengesini değiştirdi. ABD’ye büyük miktarda bakır sevk edildikçe diğer piyasalardaki kullanılabilir arz azalıyor. Tarife belirsizliği şirketleri stok yapmaya yönlendiriyor ve bakırın belirli bölgelere taşınmasına, küresel stok dağılımının değişmesine sebep oluyor. Bu durum, yapay zeka ve elektrifikasyondan gelen uzun vadeli talep, madencilik üretim sorunları ve kısa vadeli tarife endişelerinin birleşimiyle fiyatları yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Bakırın rekor seviyelerde kalması, üreticilerin hammadde maliyetlerini artırabilir; artan maliyetlerin tüketicilere yansıyıp yansımaması şirketlerin fiyatlandırma politikalarına bağlıdır. Uzmanlar, kısa vadede tarifeden kaynaklı dalgalanmaların devam edebileceğini, uzun vadede ise yapay zeka veri merkezleri, elektrikli araçlar ve küresel elektrifikasyon yatırımlarının bakır talebini desteklemeye devam edeceğini öngörüyor.
