HABER MERKEZİ – Avrupa Birliği, yapay zeka yarışındaki gecikmesini telafi etmek için dev bir adım attı. Evet yanlış duymadınız, tam 10 milyar euro. Kıta genelinde yedi dev tesis kuracaklar. İnanır mısınız, başta 5 tane planlanmışdı ama üye ülkelerden o kadar yoğun ilgi geldi ki sayıyı 7’ye çıkardılar. Dolar bazında 11,5 milyar dolar ediyor bu rakam. Hem de Avrupa Komisyonu’ndan resmi açıklama geldi bugün.
Bu tesisler sadece bina değil bakın. Gelişmiş yapay zeka işlemcilerini, yazılımları, bulut teknolojisini, yüksek hızlı bağlantıyı ve veri merkezlerini tek bir çatı altında toplayacak. Düşünün yani, herşey bir arada. Üstelik halihazırda 19 tane yapay zeka fabrikası vardı, bu 7 dev tesis onlara eklenicek. Yani Avrupa boş durmuyor.
AB’nin teknolojiden sorumlu Komisyon Üyesi Henna Virkkunen ne dedi biliyormusunuz? “Yapay zeka gelişimi hızlanırken, yapay zeka dev tesisleri içindeki hesaplama gücünün ham ölçeğine erişim Avrupa için stratejik bir zorunluluktur” demiş. Reuters’ın geçtiği haberde bu vardı. Çok iddialı bir açıklama. Adamlar işi ciddiye aldı yani.
Şimdi gelelim paraya. Kamu desteği 10 milyar euroya kadar çıkıyor. Ama amaç bu değil, asıl hedef 20 milyar euroluk özel yatırım çekmek. Nasıl olcak bu? Sanayi liderliğinde, AB ve ulusal fonlarla. Yani devlet desteğinin yanında özel sektöründe katılmasını bekliyorlar. Akıllıca bi plan.
Peki kimler faydalanacak bu tesislerden? Start-up’lar, ölçeklenen şirketler, küçük ve orta büyüklükteki işletmeler yani KOBİ’ler, sanayi, akademi ve kamu kurumları. Herkese açık yani. Gelişmiş sınır yapay zeka modellerinin eğitimi, çıkarımı ve ince ayarı için altyapı sağlanacak. Ve tabii ki AB kuralları ve değerlerine uygun olarak. Veri koruma, güvenlik, emniyet ve etik standartlarına dikkat edilecek. Yani başıboş bi yapay zeka gelişimi olmıcak.
İhale süreci 12 Kasım 2026’da kapanıyor. EuroHPC JU yani Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortak Girişimi değerlendirme yapacak. Kazananları 2027 başında açıklıyacaklar. Inşaatın 2027’de başlaması bekleniyor. Seçilen tesisler sözleşme imzasından itibaren en fazla 18 ay içinde faaliyete geçecek.
18 ülke bu işe ortak oluyor. Almanya, Çekya, Danimarka, Estonya, Fransa, Finlandiya, Hırvatistan, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Yunanistan, Letonya, Litvanya, Macaristan, Polonya, Portekiz ve Slovakya. Bazı büyük ülkeler yok mesela Avusturya ve Belçika listede yer almamış. İlginç değil mi? Hollanda’da yok listede.
Tedarik süreci iki aşamalı ve iki grup halinde yürütülecek. Birinci grupta 4 proje var, her birine önce 100 milyon euro, sonra 400 milyon euro daha verilecek. Bu tesisler, Avrupa’daki en güçlü yapay zeka fabrikasının işlemcisi kadarını ilk aşamada kurmak zorunda. İkinci aşamadaysa kapasite üç katına çıkarılacak.
İkinci grupta 3 proje var, bunlar daha büyük. İlk aşamada 200 milyon euro, ikinci aşamada 800 milyon euro alacaklar. Bu tesisler Avrupa’nın en güçlü fabrikasının iki katı işlemci kullanacak. İkinci aşamada kapasite dört katına çıkacak. Yani işler büyük.
AB ayrıca AMD, Nvidia ve Qualcomm ile anlaşma imzaladı. AB-ABD ticaret mutabakatının devamı olarak. Bu üç büyük ABD’li donanım sağlayıcısı, projelerdeki grupların ve konsorsiyumların çip ve donanım ihtiyacını karşılıyacak. Yani Amerikan teknolojisi olmadan olmuyor.
Konsorsiyumlar veya özel amaçlı şirketler (SPV) başvuruda bulunabilecek. Bu tesisler tek bir üye ülkede tek bir sahada olabileceği gibi, birden fazla ülkeye yayılmış şekilde de kurulabilecek. Yani esnek bir yapı planlamışlar.
Gelişmeleri takip ediyoruz. Bakalım bu 10 milyar euroluk yatırım Avrupa’yı yapay zeka yarışında öne geçirecek mi? Yoksa ABD ve Çin’in gerisinde kalmaya devam mı edicek?
Kaynak: Orijinal Haber
